Türk işadamlarının dışa açılımının öyle uzun bir geçmişi yok. Tek tük gidenleri ve müteahhitleri saymazsak esas yatırım ve girişimci göçü 1990'dan sonra başladı. Önce Orta Asya, arkasından Balkanlar geldi. Daha sonra uzak yakın pek çok ülke halkaya dahil oldu.

Türkiye ile ticari ilişkiler, uzaklığın da getirdiği bazı zorluklar sebebiyle henüz istenilen seviyede değil, ama gelişme yolunda. Son birkaç sene içinde yapılan Afrika'ya dönük programlar, hükümetin bu kıtaya gösterdiği ilgi, yeni bir dönemin başlangıcı olmuş. THY'nin Johannesburg ve Cape Town seferlerine yeniden başlaması, ulaşımı kolaylaştırmış, ilişkilere ivme kazandırmış.

Şu an ülkede faaliyet gösteren 60 dolayında kayıtlı Türk şirketi var. Şirketler genellikle ülkenin en büyük kenti Johannesburg'da yoğunlaşıyor. Şirketler, daha çok tekstil, kömür, elektrikli ev aletleri, ticaret, turizm, gıda, inşaat ve hizmet sektöründe faaliyet gösteriyor. Pek çok ülkede olduğu gibi bu ülkede de Türk okulları göz dolduruyor, takdir topluyor.

Cape Town, 1488'de Portekizli bir kaşif tarafından keşfedilen Ümit Burnu'nun 70 km kadar kuzeyinde, gelişmiş bir kent. Şehirde 1999'da açılan Star Türk Koleji'nin yanı sıra 10'a yakın Türk şirketi var. "Afrika'nın battaniye kralı" olarak bilinen Sivaslı işadamı Levent Şenol da burada yaşıyor. 19 yıl önce buraya gelen Şenol, önce eşarp ve battaniye satmış. 2001'de de battaniye üretimine başlamış. Ahlesa Blankets entegre tesisleri, Afrika'nın en büyük battaniye fabrikası. 26 bin metrekarelik kapalı alana sahip tesislerde yılda 2 milyon battaniye üretiyor.

"Burada yapılacak iş çok, adam yok. Burası Afrika'nın kalesi, lojistik merkezi." diyerek Türk yatırımcıları Cape Town'a çağıran Levent Bey, ülkede istikrarlı bir ekonomi, ileri seviyede demokrasi olduğunun altını çiziyor.

Levent Şenol, önümüzdeki dönemde yeni projelere imza atmaya hazırlanıyor. En ilginci de bir zamanlar battaniyelerini sattığı Uşaklı işadamı Hazım Sesli ile yaptığı ortaklık. Birlikte kuracakları çocuk bezi fabrikası, 2008'in başında faaliyete geçecek. Diğer bir proje ise, rüzgardan ve Afrika kıyılarını döven okyanus dalgalarından enerji üretmek. Bunu da orta vadede yabancı bir ortakla gerçekleştirecek.

Şehirdeki az sayıda Türk işadamı, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi için bir dernek kurmuş. Henüz yeni kurulan derneğin başkanlığını Murat Yılmaz üstlenmiş. Yılmaz, 10 yıldır bu ülkede ve şehrin en önemli alışveriş merkezlerinin bulunduğu Waterfront'ta üç turistik lokanta işletiyor.

Son zamanlarda gençlerin de ilgisi artmış bu ülkeye. Cape Town'da bulunduğumuz süre içinde üç gençle tanışıyoruz. Üniversiteyi bitirip İngilizce öğrenmek için gelmişler, şimdiden iş planları yapıyorlar. Efendilikleriyle hemen kendini belli eden, pırıl pırıl üç genç. Ümit Burnu'nda Hint ve Atlantik okyanuslarını birlikte seyrediyoruz. Ayrıca son zamanda üniversite okumaya gelen gençler de var. Bütün bunlar gelecek adına ümit verici şeyler.

Cape Town, 2010'da Dünya Futbol Şampiyonası'na ev sahipliği yapacak. İnşaat sektörü şimdiden hareketlenmiş. Diğer bir konu da mücevher işlemeciliği. Ülke değerli maden açısından çok zengin ama mücevher işlemeciliği gelişmemiş. Oysa Türkiye bu konuda önde gelen üç beş ülkeden biri. Sadece bunlar değil, daha pek çok alanda yatırım ve iş potansiyeli mevcut.

Son 5 yıldaki gelişmeler gösteriyor ki, yakın gelecekte dünya Güney Asya'dan sonra bazı Afrika ülkelerini konuşmaya başlayacak. Güney Afrika da en başta gelenlerden. Bu süreçte Türk işadamlarına büyük roller düşüyor. Ve Afrika insanı, 'sömürgeci' sabıkası olmayan Türklere son derece sıcak.

Sömürmek için değil, birlikte çalışıp hakça paylaşmak için giden Türk işadamları keşke bu yerleri çok daha önce keşfetmiş olsaydı. Belki de Afrika'nın tarihi bambaşka yazılırdı o zaman.